Hirçoka min

Kalo, ev çima wa dikin?

2011-08-31T22:02:00.002+02:00

Piştî mitîngê em bi hev re çûn avahiya çandê ya Stokholmê (Kulturhuset). Li wir, wek her carê, gelek çalakiyên çandî hebûn. Yek ji wan jî pandomîm bû. Ez û Jînda li ser textebendekê rûniştin û me temaşeya hunermendên pandomîmê kir. Lîstika wan tiştekî wek nîv bale, nîv pandomîm bû. Jîndayê ji min pirsî:
- Kalo, ev çima wa dikin?

Ya Rebî, ez îcar çi bersivê bidim vê keçikê! Ez fikirîm, min wek pîrika wê, bi pirsekê bersiva wê da. Min got, kêfa te jê re tê? Got, - Belê. Min got, ji bo ku kêfa me were ew weha dikin.

/H. Diljen

Kalo, ew çima dipeyivin?

2011-08-31T21:55:00.002+02:00

Vê şemiyê em bi hev re li Stokholmê çûn meş û mitînga li dijî êrîşên Îran û Tirkiyê. Cihê mitîngê li ber parlemana Swêdê bû. Di mitîngê de, wek her carê, axaftinên gelek dirêj hatin kirin. Jînda di hemêza min de bû û ji min pirsî: -Kalo, ew çima dipeyivin?
Bi rastî, min pirseke weha ji keçeke sê salî nedipa. Ez mamosteyê 37 salan im, lê min nizanibû ku ez çi bersivê bidim wê. Min got, ew dibêjin bila kes li zarokan nede...

/H. Diljen

Jînda bû sê salî!

2011-08-31T21:47:00.005+02:00

Jînda îro sê saliya xwe tijî dike, lê li gor salên xwe, di warê fikirandin û hişmendiyê de, gelek pêşketî ye. Li ser tiştên ku li derdora wê diqewimin difikire, dipirse û dixwaze wateyekê bide wan.
Sê saliya te pîroz be, delaliya me!

/H. Diljen

Peyvên Jîndayê yên pêşîn

2010-02-22T09:29:00.004+01:00

Duhî roja zimanê zikmakî ya navnetewî bû. Jînda niha 18 mehînî ye û bi du zimanan mezin dibe. Ez û malbata min bi kurdî û aliyê bavê wê û li pêşdibistanê jî bi swêdî bi wê re dipeyivin. Niha bi her du zimanan jî gelek tiştan fêm dike. Peyvên wê yên pêşî ev in:

Bi kurdî:
pîyê (yanê ”pîrê”)
kako (kalo)
şîr
av
ek (hêk)
sol
sar
germ
gum (kum)

Bi swêdî:
puluka (yanê pulka= bi kurdî xizek)
aple (yanê äpple=sêv)
tack (spas)
titta (mêze bike/binere)
pappa (bavo)
mamma (dayê)
nej (na)
kallt (sar)
ko (yanê sko=sol)

Jînda û duzimanî

2010-02-01T21:44:00.004+01:00

Di hejmara dawî ya kovareka ji bo dê û bavan, ango ji bo malbatên xwedî zarokên biçûk de, ku bi swêdî navê wê”Vi Föräldrar” e, nivîsek li ser malbata me hebû. Temaya kovarê malbatên pirzimanî bûn. Di vê kovarê de hatibû nivîsîn ku li gor lêkolînekê ji bo zarokan sinorên hejmara hînbûna zimanan tune ne. Zarok dikarin, bê astengî, çar-pênc zimanan bi hev re fêr bibin. Û wek ku hûn dibînin Jînda li ser vê meseleyê bi biryar e.

Pisîk ”mîyaw” dike

2010-02-01T20:49:00.002+01:00

Hirçoka me bûye heyrana heywanan. Li ku derê heywanan dibîne, destê xwe ber bi wan dirêj dike. Bi taybetî ji pisîk, kûçik û hespan pir hez dike. Û êdî ewqas mezin bûye ku teqlîta wan jî dike. Wek mînak: dema kûçikek bi xwedîyên xwe re ji ber mala me re derbas dibe Jînda dengê xwe blind dike û dibêje ”vovv, vovv”. Ev keçik, dilê dayika xwe, li ber cavên min her roj mezin dibe. Xwezîka mirov bikaribiya carina wext rawestanda…

”Jînda gelek serhişk e”

2010-01-19T22:44:00.005+01:00

Roja Jîndayê ya pêşî ya li zarokxaneyê gelek baş derbas bû.

”Jînda gelek serhişk e”Hirçoka min êdî dest bi zarokxaneyê kir. Hefta berê roja pêncşemê roja wê ya pêşî bû li zarokxaneyê û her tişt gelek baş derbas bûbû. Lê ew hefta berê bû. Niha hefteke nuh dest pê kirîye û Jîndika me îro li zarokxaneyê alîyên xwe yên şêrîn û nermik nîşan nedabûn. Bavê wê hîn li zarokxaneyê bi wê re ye, lê mamoste naxwazin ku Micke li zarokxaneyê bi wê re aktîf alaqe bibe. Ew dixwazin Jînda bi serê xwe be ku bikaribe serbixwe bibe. Micke li ba wê tenê li ser kursîyekê rûdine û li Jîndika me temaşe dike.

Lê îro Jîndayê ev rewş protesto kir! Wê nedixwest bi mamoste û zarokan re bilîze, lê dixwest bi bavê xwe re bilîze. Wê nîv saeêt qijê-qij kir, heta ku nefesa wê hat birîn û wê çaxê mamoste Jîndika me bir ba Micke û got: ”Keça we gelek bi biryar e, serhişk e”. Dema ku Micke vê êvarê ev yeka ha ji min re got, ez ji kenan mir im. Lê Micke bi xwe xemgîn bû. Wî got: ”Dilê min şewîtî dema ku girî û qîjîna Jîndayê dihat min, lê mamosteyan nehiştin ku ez nêzê wê bibim”.
Wênê: Roja Jîndayê ya pêşî ya li zarokxaneyê gelek baş derbas bû.

Hirçok vegerîya bloga xwe

2010-01-19T21:48:00.004+01:00

Demeke dirêj e ku min di blogê de nenivîsîye û ev yek tenê ji ber tembelîyê ye û ne sûcê Hirçoka min e. Lê ez ê hewl bidim xwe bigorim, bi taybetî ji bo Jîndikê. Ji ber ku ev blog berê her tiştî ji bo wê ye, lê helbet ji bo heyranên wê ye jî.

Keça me niha bûye hema hema 17 mehenî û gelek tiştan fêm dike. Bi zimanê rojane hema hema hem bi kurdî hem bi swêdî her tiştî fêm dike. Gelo ev yek çawa mimkun e? Xwezî me bikaribûya mêjî û fikrên van mirovên biçûk baştir nas bikirana.

Hûn dîsa bi xêr hatin bloga me!

Hirçok bi kurdî gixînî dikir

2009-11-25T08:46:00.003+01:00

"Li gor lêkolîneke nû, zarokên gelek biçûk ne bes dikarin dengê dê û bavê xwe ji hev veqetînin, her wiha ew bi zimanê xwe yê zikmakî gixînî jî dikin. Lêkolînerên ku li Almanya û Fransayê gixînî, qîjîn û giriyê zarokan dane ber hev gihîştine vê encamê.

Di navbera vê encamê û zanyariyên ku heta niha di vî warî de dihatin zanîn de cawaziyên girîng hene. Heta niha dihat zanîn ku zimanê zarokên nûzayî ango bebekan zimanekî navneteweyî ye, lê ev lêkolîn vê yekê pûç dike."

Balkêş e, ne wusa? Li vir zêdetir bixwînin: Azadîya welat.

Jînda ne tenê navekî kurdî ye

2009-11-24T09:42:00.001+01:00

Wê rojê dema ez li kar bûm, pirsek di serê min de peyda bû: Gelo, mane an wateya "Jînda"yê ji bilî kurdî, di zimanên din heye? Min di malpera google de ”Jînda” nivisî û pêla ”bigere” kir. Derket holê ku Jînda her weha bi urdû navê keçikan e û tê heman wateyê. Û bi zimanê xelkê berê yê Australyayê tê wateya xwişk an xweng. Wusa xuyaye ku, cîhan bi qasî ku em difikir in mezin nîne.

Jînda xwe ji bo zivistana Swêdê amade dike

2009-11-17T21:54:00.003+01:00

Roj, heftê û heyvên me zû derbas dibin. Em ji payizêka xweş hêdî hêdî ber bi zivistanê ve diçin. Lê li vir hewa çiqes sar bibe jî zarok her tim li der ve ne. Bi swêdî gotinek heye ku dibêje ”Tu hewayeke xirab tune, lê bes cilên xirab hene”. Li Swêdê hin zarokxane hene ku li der ve çiqas sar be jî xem nake, her dem zarokan derdixin der ve.

Dawîya hefteyê dema ku baran bibare jî em bi Jîndayê re derdikevin der ve, ji ber ku ew li malê aciz dibe. Ka em binêrin em ê zivistana Swêdê çawan derbas bikin. Li Swêdê, li derdora Stokholmê carina dereceya hewayê dadikeve heta -15an.. Gelo, Jînda wê demê jî dê bixwaze derkeve der ve?

Jînda cara pêşî nexweş ket

2009-10-25T21:11:00.004+01:00

Micke li nexweşxaneyê hewl dide ku bi Jîndikê re bilîze bo ku kêf xweş bibe.

Yek ji sebebên ku ez di van rojên dawî de di blogê de pir aktîf nebûme ew e ku çend roj li pey hatina me ya Stockholmê Jîndik nexweş ket. Agirê wê bilind bû, zik û rovîyên wê şoreş kirin. Em sê caran çûn acîlê û paşta hatin bê ku doktoran dikaribûn bêjin ka nexweşîya wê çi ye. Heft roj wusa derbas bûn û piştî nexweşîya pêşî Hirçokê îcar serma girt, lê niha baş bûye.

Silav Stockholm!

2009-10-21T21:57:00.003+02:00

Ji germîya Diyarbekirê em vegerîyan sermeya Stockholmê. Êdî me fîstan û t-shirtên Jîndikê rakirin, ji ber ku niha li vir bê lepik, kum û cilên zivistanê nabe. Lê ji Jînda pirtir ez bi vê nerehet im. Ji bo Jîndayê xem nake. Ew li malê dîsa jî diçe ber derî û der ve nîşan dide ku dixwaze derkeve û di nav qumê de bilîze.

Bye bye Kurdistan!

2009-10-21T21:50:00.002+02:00

Hirçoka me ji cîyê dayikbûna min, ji Diyarbekirê, vegerîyayê cîyê xwe yê dayikbûnê, Stockholmê. Ev wêneyê me yê dawî ye ji Diyarbekirê. Ez û Jînda di balafirê de ne û di serê min de fikrên cuda çerx dibûn. Kêfxweşî, lê her weha xemgînî jî. Ji ber ku min dizanibû ku em ê vegerin ser jiyana xwe ya bi rutînên rojane, wek mînak ez her roj sibê zû diçim kar û êvarê têm. Vê sibê dema ez derketim (07.30) Jînda hîn di xewê de bû û vê êvarê dema ez hatim (19.15) Jîndik raketibû. Min îro çavên wê yên belek nedîtin...

Jînda êdî dikare gavên xwe bavêje

2009-10-04T08:11:00.006+02:00

Jînda bi hevalê me Zekî re

Hefta berê, dema hevalê me Zekî ji Stenbolê hatibû Amedê, Jînda gava xwe ya pêşî avêt. Wê demê em li malê bûn. Zekî û Micke bi Jîndikê re dilîstin û min firaq dişuştin. Ji nişka va min dengê kenekî bilind bihîst. Tu nebejî ku Jîndayê gava xwe ya pêşî avetibû.

Edî tiştek nikare pêşiya vê keçikê bigire. Dunya li ber lingên wê ye. Pîroz be Jîndika min!

Li Amadê li Parka Sumer behişta (cinet) jîngehhezan!

2009-10-01T18:52:00.005+02:00

Micke cineta xwe dît. Demek berê min ji we re behsa ceneta Jîndayê ya Diyarbekirê kiribû. Îcar mêrê min jî ji xwe re cîyek favorî peyda kir.

Li parka Sümerê li navenda Amedê xanîyek ku bes bi enerjîya rojê dixebite çêkirine. Av bi enerjîya rojê germ dibe. TV, sarinc (buz dolabî), komputer û hwd her tişt elektrîka xwe ji tirêjên rojê digire. Çaya xwe jî li ber tavê dikelînin. Her weha erebeke wan a biçûk, mîna motorsîkletan heye, ku ew jî bi enerjîya rojê dixebite.

Micke yekî ku ji tiştên wusa ekolojîk hez dike, gelek fikir ji wir girtin lê mixabin li Swêdê em tavê pir nabînin û loma ev yek nikare li Swêdê bibe rastî. Lê kêfa me gelek ji wir re hat, lê ji heycanê me bîr kir ku em wêneyekî vê malê bikşînin. Em bi vî xanî ecebmayî man, lê Jîndayê pirtir li çêlikên mirîşkan yên li ber vî xanîyî hez kir!

Rojên me hindik mane

2009-10-01T18:31:00.005+02:00

Êdî rojên me yên li Amedê hindik mane. Min, Jînda û Micke me çar hefteyên gelek xweş bi hev re derbas kirin. Em şev û roj bi hev re bûn. Em bi hev re gelek kenîyan. Carina hêsirên (rondik) me jî barîyan. Jîndayê hem cîyê jidayikbûna dêya xwe dît û hem jî gelek hevalên me nas kirin.

Her weha keça min gava xwe ya pêşî li vir avêt. Ez û Micke bêyî kanalên Tv yên swêdî û înternetê pirtir nêzî hevûdu bûn. Ez sefereka weha ji her malbatê re tawsîye dikim. Em ê di nav çend rojan de mîna malbateka pirtir bextewar vegerin Swêdê.

Spas bo Diyarbekirê û hevalên me yên hêja ku mal û evîna xwe bi me re par ve kirin!

Jînda di foruma Mezopotamyayê de wek miqnatîsekê bû

2009-10-01T18:17:00.004+02:00

Jînda li Amedê di Foruma Mezopotamyayê ya Civakî de mîna miqnatîsekê bû. Gelek kesan dixwestin bi Hirçoka me re bilîzin û ji wê hez bikin. Wek mînak ev ciwanên ku hûn li jêrê (xwarê)di wêne de dibînin em nas nakin, lê kêfa wan ji Jîndayê re hat û ji wê hez kirin.

Hiçok li foruma Mezopotamyayê

2009-10-01T15:25:00.003+02:00

Ev çend roj in ku li Amedê Foruma Civakî (Social) a Mezopotamyayê tê lidarxistin û helbet Hirçoka me jî çû serdana forumê. Ne ji bo ku semîner û nîqaşên sîyasî ji wê re balkêş in ew çû wira. Ew ji ber ku gelek ji hevalên me û wê li wir bûn beşdar bû. Wek mînak Jîndayê dîsa mamosteya xwe ya pêşî, Medya, li wir dît. Medyayê li festîvalê xelatek teybet wergirt ji bo çalakîyên xwe yên dibistanê. Medya û Jînda bi dîtina hevûdu gelek dilşa bûn.

Her weha carina tiştên komîk jî diqewîmîn. Carekê dema ez ketibûm semînerekê, Jînda û Micke bi çend hevalên me re li dervayê salonê li ser çîm rûniştibûn. Pişt demekê Micke mecbûr dimîne ku paçê Jîndayê bigore û diçe paş konekî. Tam wê demê mêrîkekî kal diçe ba wan û ji Micke dipirse: ”Gelo, dayika vê keçikê li ku ye ku tu paçê wê digorî?”. Micke li vir kurdîya xwe pêş xistîye û dibêje ”Ma ez jî bavê wê me”. Paşê, dema ku ez ji semînerê derketim, ew kal îcar hat ba min û bi nîv henekî û nîv ciddî got: ”Helal be ji te re, mêrê te li ber keça te ye, paçê wê digore û tu li van deran kêfa xwe dikî”. Em herdu kenîyan. Hevalno, mizgîniye min li we, êdî dem ne dema berê!

Leyla li ku ye?

2009-09-29T06:41:00.003+02:00

Wêneyê Leylayê li Diyarbekirê li gelek cihan hatiye daliqandin. Her gava ku ez wêneyê wê keça rûken dibînim dilê min pê diêşe û ez Hirçoka xwe careka ekstra (zêdetir) maç dikim.

Li dunyayê bi hezarên zarokên wendabûyî hene. Gelo, çi bi serê van zarokên ha de tê?
Hin ji wan ji alîye nasekî/a wan ve tên revandin, wek mînak ji alîye dê an bavê ku ji hev veqetîyane. Dema ku em biçûk bûn, bûyereke weha bi serê du hevalên min de hat, lê paşê herdû jî paş de hatin mala xwe.

Ez nikarim bifikirim ku rojekê Jînda ji min bê veqetandin. Ez ne bawer im ku di jiyanê de ji vê xirabtir kabûsek hebe. Hêvî dikim ku Leyla can dê di demek nêz de paş de vegere nav hezkiriyên xwe..

Jînda li Dibistana Medya

2009-09-25T20:53:00.008+02:00

Jînda dersa xwe ya pêşî dît. Ev yek li dibistaneka kurdî, li pola Cigerxwîn li mala mamoste Medya pêk hat. Mamoste Medya keçeka amedî ya 9 salî ye ku bi înîsiyatîfa xwe di mala xwe de dersên kurdî dide hevalên xwe.

Dema min Medya dît, ez hem gelekî kêfxweş û hem jî xemgîn bûm. Kêfxweşîya min ji ber jêhatî û zîrekbûna wê bû. Lê xemgînya min jî ji wê yekê bû ku bikaranîna mafekî mirovî yê bingehîn yê wek mafê ziman diviyabû li welatê min azad bûya. Diviya zarokên kurd li dibistanan ev maf bi kar bianiyana û zimanê xwe hîn bibûyana û ev peywir (wezîfe) neketa stuyê zarokeka wek Medya ya 9 salî û Medya û zarokên din di rewşeka weha de mezin nebûna.

Xwezî Medya zarokatîya xwe bi tiştên şîrîntîr tijî bikira, ne bi têkoşîna hebûna xwe. Ev barê ku Medya hildaye ser milê xwe barekî pîroz e, lê ji bo zarokeka 9 salî pir giran e. Medyayê digot: ”Zimanê min hebûna min e, hebûna me hemûyan e”.

Cejna we pîroz be!

2009-09-23T18:55:00.004+02:00

Belê, ez piçekî dereng mam lê dîsa jî cejna we pîroz be! Min cara pêşî pîrozkirina cejna remazanê li welêt dît. Çi coş bû! Li her kuçeyî zarok bi cilên xwe yên herî xweşik digerîyan û şekir dixwastin. Xelk bi hevûdu re germ bû. Mala herkesî ji mêvanan re vekirî bû. Ev hemû tişt pîrozkirina noelê ya li Swêdê tine bîra mirov, ji bilî ku hewaya vira germ e.

Ez, Micke û Jînda em çûn mala pisman û dotmamên xwe yên li Sêwregê (Sîverek). Sê roj me ji bilî xwarin, şekir, loqim, çîkolete, çay û qehwe tiştek nedît.

Lê şekira herî mezin Hirçoka me bû. Ew stêrka remezanê bû û pismam, dotmam û zarokên wan li derdora wê de cerx dibûn. Di destpêkê de xerîbî dikişand lê paşê ji vê balkişandinê ser xwe kêfxweş bû.

Li her derê dergûş

2009-09-22T18:01:00.004+02:00

Min berê ji we re gotbû ku em li van deranli kafê û lokanteyan kursîyên zarokan nabînin, lê min tiştekî nuh kifş kir. Li gelek cihan dergûş (landik) hene! Wusa xuyaye ku dê û bav li vir dereng diçin xwarinê (derdikevin dervayê) ango dema ku zarok raketine. Wê caxê bi mentix e ku di dewsa kursîyan de dergûş hene. Xwezîya herdu hebûna. Lê hirçoka me ji dergûşê jî hez kir

Azadiya Welat

2009-09-20T12:16:00.004+02:00

Hirçoka min bi saya karê dêya xwe gelek cî û sazîyên Diyarbekirê dibîne.
Îcar rojnameya Azadiya Welat jî dît. Azadiya Welat yekem rojnameya kurdî ya rojane ye li Bakur. Hirçok li ser maseya redaktor rûnişt û çend gotin kirin, mîna rojnamavan an sîyasetmedarekî ku rewşa sîyasî şirove dike. Lê mixaben ez hîn jî zimanê Jîndikê fêm nakim. Û bila keça min hîn çend salên din nekeve nav pirsên sîyasî. Bila zarokatîya xwe bijî.

Li vir gelek zarok zarokatîya xwe najîn. Ew derdên mezinan gelek zû dikşînin. Divê zarok zaroktiya xwe bijîn. Jixwe ew dê di temenê xwe yê salmeziniyê de tûşî gelek pirsgirêkan werin. Bila heta çend salan problema Hirçokê ya herî mezin peydakirina şekir bibe û ne peydakirina mafên ku hatine binpêkirin.

Jînda li pey berxikan e

2009-09-19T09:59:00.002+02:00

Ji bo ku dê Jîndik di nêz de bikaribe bimeşe, em hewl didin ku meraqa wê ya meşê bilind bikin. Niha bavê wê lîstikek nuh kifş kirîye ku Jînda gelek jê hez dike. Micke berxikên rengareng datîne ser qenepeyê. Jînda di navbera wan de dimeşe û wan yek û yek kom dike. Bi vî rengî him meşê temrîn dike û him jî zewqa meşê tam dike. Dema biserketî dibe, dikene û di cî de dîlanê dike. Hindik maye ku Jînda gava xwe ya pêşîyê bavêje.

Çend zarokên Amedê

2009-09-18T22:39:00.005+02:00

Min ev wêne li ber mala me ya berê kişand, li taxa Camlica li navenda Diyarbekirê. Li wan deran gelek rê û avahî hene lê mixabên cîyên teybet yên ji bo lîstîka zarokan kêm in. Lê fantasîya zarokan bêsinor e û ji xwe re cîyê lîstokê dibînin.

Li vir çend lawik çûne ser traktorekê ku yekî li ser rê park kiriye û ji xwe re kêf dikin. Ez piçekî bi wan re peyivîm. Wan got ”Em rola gundîyan dilîzin”. Lawikê ku traktorê dajo got: ”Ez axa me, yên dawî jî karkerên min in”.

Her çiqes ku navenda bajêr ji bo zarokan nehatîye çêkirin, wek piranîya navendên bajarên dunyayê, zarok û fikrên wan bêsinor in û ez bi vê yekê kêfxweş dibim.

Arjen hat serdana Jîndayê

2009-09-18T22:28:00.003+02:00

Hevalê me Cahit, ku malbata wî ji Muşê ye lê ji ber şewitandina gundê wan mala xwe anîye Amedê, wê rojê bi lawê xwe Arjen re hat mala me. Jînda bi vê yekê gelek kêfxweş bû. Wek min berê jî gotibû Jînda kêm caran diçe ba mezinan, lê ji zarokan gelek hez dike. Arjen, ku nêzî 4 salî ye, her çiqes ku ji Jîndayê mezintir bibe jî, wan bi hev re pir xweşik lîst.

Hirçok çû serdana şarêdarê Sûrê Abdullah Demirbaş

2009-09-18T07:12:00.005+02:00

Belkî hûn dizanin, ez ji bo kar hatime Amedê, ez ê li ser pirsa kurd çend raporên cuda amade bikim.

Wê rojê hevdîtîna min bi serokê şaredarîya Sûre, Abdulla Demirbaş, re hebû. Min Jîndika xwe û Micke jî bi xwe re birin. Deh deqeyên pêşî em her çar bi hev re rûniştin, lê ji şaredar pirtir akvaryûma masîyên wî bala Jîndikê kişand. Ji xwe paşê, dema ku min dest bi hevpeyvina xwe kir, Micke Jînda bir derva.

Li vir, hem yên nas hem yên nenas herkes ji Hirçokê hez dike. Mirovên ku em nas nakin jî li orta rê dikarin erebeya Jîndayê bisekinînin û wê maç bikin. Ji bo min kêfeke mezin e ku li welatê min ewqas pir ji zarokan hez dikin, Ew hezkirin li ba her cûre temenî eynî ye, ji kal û pîran bigirin heta xortên zaningehan.

Li Swêdê ev yek ne wusa ye. Yanê helbet zarok tên hezkirin, lê mirov zarokên xerîban maç û hembêz nake. Li Swêdê di navbera xelkê de dîstansek (mesafe) heye. Keça min di vî warî de piçekî swêdî ye, ji ber ku ew hez nake dema ku mezin wê hembez dikin, bi teybetî yên nenas. Ji ber ku hînî vê yekê nebûye. Lê dema zarokek nêzê wê dibe, gelek kêfa wê tê û dide lotikan

Dayikek bextewar

2009-09-17T11:48:00.004+02:00

Ez 31 sal berê li vî bajarî, ango li Amedê hatim dunyayê û îsal, piştî 25 salan, ez cara pêşî rojbûna xwe li vir pîroz dikim. Ev hîsek teybet e ji bo min. Carina ez difikirim, gelo ku em neçûna Swêdê û li vir bimana dê îro jiyana min çawa bûya. Gelo dê hirçokeka min an hirçokên min zûtir çêbûna?

Carina, dema ku ez difikirim ez li vir hatime dunyayê lê li vir mezin nebûme, ez pê diêşim. Ez wisa hîs dikim ku mirov dibêje qey beşeka girîng ya ji zarokatîya min bi zorê ji min hatîye stendin. Ji ber ku em ne bi dil û xwestina xwe, ji ber mecburîyetê ji vir çûn. Dema ku em çûn Swêdê, dê û bavê min di salên min ên niha de bûn. Bi du zarokên biçûk, her tiştên xwe li vir hiştin û çûn welatekî nuh yê biyanî.

Di navbera jîyana min û dê û bavê min de çiqes ferq heye! Ew di dema 12ê îlonê de ji gulle, zîndan, esker û polîsan direvîyan, ez niha encax ji trafîkê direvim. Loma ez her weha şikur dikim ku ez niha jîyaneka hêmin û tijî îmkan dijîm. Ez bi vê yekê gelek kêfxweş im û tu carî ji bîr nakim.

Spas dayik û bavo! Ji ber ku we ev îmkan dane min. Niha ez fikir û hewesa we ya ji bo min û birayên min baştir fêm dikim. Ji dê an bavbûnê tiştekî girîngtir û mezintir tune ye.

Li Diyarbekirê behişta (cinet) Jîndayê

2009-09-17T11:29:00.002+02:00

Li Amedê me ji xwe re cîyek nuh kifş kirîye: Ekin Park, li taxa Dîcle Kentê. Park 200 metre ji mala me dur e û ji aliyê jinên rêxistina SELÎSê û Şaredariya Kayapinarê ve tê birêvebirin.

Li vir jî kursîyên ji bo zarokan tune ne, lê xem nake ji ber ku li vir em li ser çîmê li ser mînderan rûdinin. Ev yek, wek hûn di wêne de jî dibînin, ji me pirtir kêfeke mezin dide Hirçoka me! Hele xwarına wan! Ma çiqas xweş e.

Hêdî hêdî em cîyên baş yên ji bo zarokan kifş dikin. Ne ku li vir cîyên wusa qet tune ne, hele li Dicle Kentê gelek park hene. Lê ji bo dê û bavên ku xwediyê zarokên ku di temenê Jîndikê de ne rehet nine. Ez hîn nizanim, gelo ez ê paçê Jîndayê li ku bigorim. Ku ez li navenda parkê bigorim – ku min cend car kir jî – belkî neçe xweşîya xelkê, lê tu alternatîfeka din jî tune ne.

Li her derê xwarin

2009-09-16T06:54:00.004+02:00

Em di wexta rojîyê de hatine Diyarbekirê. Ev yek bi 2 tiştan dîyar dibe. Yek, serê sibê ew nanê taze yê firinê tune ye. Dido, nîv saet barê fitarê trafika Amedê tevlihev dibe, herkes dixwaze xwe bigihîne mala xwe û sofreyên xwe yên mezin û xweş. Lê dema ku saet Li 19.00ê dixe bajêr bêdengî xwe digire ser bajêr wek ku kesek li bajar tune be. Hîsên bajerekî Li cihhiştî tên mirov. Lê ji bilî vê guhertinek mezin tune ye.

Ez bawer im ku em di wextek baş de hatine Amedê, ne ji bo ku rojî ye lê ji bo ku niha xelk gelek xwarinên xweş çêdikin. Bi firengîyên (şamik, bacanên sor) xwe salçe çêdikin, bi tirîyên xwe pastix çêdikin, isotên xwe hişk dikin, dar tijî fêkî ne û gelek tiştên din. Û ez ji wan tistan têr nabim. Hele Jînda qet têr nabe. 24 saetan dikare meyweyên taze bixwe. Emê centeyên xwe tjî pastix û gûz bikin û bi xwe re bibin Swêdê.

Ji germîstanê heta hênikîstanê

2009-09-14T22:53:00.002+02:00

Em cend rojan cûbûn Baskîlê, Baskîl navçeyek Elazîzê ku bajarê dîya min, pîrka Jîndikê ye. Li gor Amedê wira gelek hênik bû. Me 4 rojên xwe li wir derbas kirin, herdu xaltîyên min jî li wir bûn û di derdora Jîndayê de cerx dibûn.

Lê li Baskîlê ji Jîndayê pirtir, Micke, yanê bavê Jîndayê, bala xelkê dikişand ser xwe. Dema ku em derdiketin dikanan an li ber qehwexaneyan derbas dibûn herkesî li wî mêze dikir. Wusa xuyaye ku baskîlîyan pir bîyanî nedîtîne di jîyana xwe de. Ez ji kenan mir im!!

Hîs û pirsên Jîndayê

2009-09-08T19:38:00.002+02:00

Ez carinan meraq dikim, gelo Jîndika min dizane ku em hatine welatekî din? Di fikrên wê de çi derbas dibin? Pirsên wê çi ne? Li vir gelek kêfxweş e, tu problemên me tune ne, lê carinan li derdora xwe mêze dike û mirov dibêje qey pirsên wê hene; lê ev keça delal û biçûk hîsên xwe çawa bîne zimên? Dema mezin bibe, ez ê wêneyan nîşanê wê bidim û ez ê behsa sefera wê ya pêşî ya bo Kurdistanê bikim.

Bajar li gor zarokan nehatîye avakirin

2009-09-08T19:29:00.008+02:00

Berê ku em bihatana Amedê kal û pîra Jîndayê ji wê re kursîyekî xwarinê ji bo malê kirîbûn.

Ev ji heftekê pirtir e ku em li Diyarbakirê ne. Her tişt xweş û baş derbas dibe, lê gilî û gazinceke min heye. Dema em dixwazin bi Jîndayê re tiştekî bikin her tişt dibe mîna projeyeke mezin û ez xwe mîna pisporan an lojîstîk hîs dikim. Berê her tiştî ez an Micke em bi tenê bi wê re nikarin derkevin derva. Ji ber ku mimkun nîne ku ez an ew bi tenê hem Jîndayê hem jî erebeya wê rakin û daynin ser wan peyarêkên (kaldirim) bilind.

Ya duyem, li piraniya cîyên ku em heta niha çûnê, kursîyên ji bo zarokan tune ne ji bilî Mc Donalds û Burger King. Gelo ku kebab û xwarinên din yên ewqas xweş li vî bajarî hebin kî dê her roj bixwaze here cîyên wusa?. Loma dema ku em dixwazin li derva xwarinê bixwin, dive yek ji me her tim Hirçokê deyne ser çokên xwe. Kursîyeka ku li gor zarokan hatibe çêkirin û zarok bikaribin li ser rînin û xarina xwe bixwin mixabin tunê. Kîjan dê an bav bi vî halî rehet dike? Li şîrketa swêdî ya bi navê IKEA kursîyên ji bo zarokan bi 40 lîrayan e û gelek baş in. Bila ji bo kafe û lokantayên Amedê 1000 heb bên kirîn, ma çi dibe? An jî kursîyên weha dikarin li Amedê jî bên çêkirin. Hêvîdar im dengê min here Osman Baydemîr û şaredarên din ji ber ku wan ev park ava kirine.

Mimkun e hin ji we bêjin ”gelek problemên din yên mezintir li Diyarbekirê hene, wek mînak xelk birçî ye.” Ev jî rast e. Lê ku em bi rastî dixwazin azadîyê bidin xelkê xwe, ev azadî divê ji bo dê û bavên bi zarokên biçûk be jî. Divê jiyana wan ya li nav bajêr bê hêsankirin. Ku wisa nebe, dê û bavên bi zarokên biçûk dê di malên xwe de bimînin û îzole bibin. Ez wek jin naxwazim ji civakê îzole bibim, ez dixwazim bi awayekî azad bi zaroka xwe re di nav civakê de azad bijîm, lê mixabin niha ev azadî piçekî hatîye bi sînorkirin, ji ber ergonomiya bajêr. Her weha li park, qehwexane, restorang û hwd, ciyên ku mirov bi rehetî paçên zarokên xwe bigore tune ne. Bifikirin, ku Amed weha be, li bajarên din ev rewş xirabtir e.

Ev çi germî ye, Rebîyo?!

2009-09-08T19:26:00.002+02:00

Ev çend roj in em di germîya Amedê de dihelin. Gelo ma di meha îlonê de her tim ewqas germ e? Hirçok mizmizîyê nake, lê mixabin ez dikim. Wusa xuyaye ku ez weke berê nikarim tehemula germîya nêzê 40 dereceyan bikim. Lê ji bo ku em vê problemê kêmtir bikin me ji xwe re klîmayek kirî. Niha êdî di xaniyê me de odeka me her tim hênik e.

Jînda çû serdana bedena Amedê

2009-09-08T19:23:00.002+02:00

Vê rojê me Jîndika xwe bir cîyên kevn yên dîrokî yên bajêr. Em Li nav û derdora bedenê geriyan. Ev bajarê min ê jidayikbûne çiqes xwes e! Dîrokîbûna vî bajarî hesteke bi taybet li ba mirov peyda dike. Û ji bo min hesteke gelek taybet ya xweş e ku ez van cîyan nîşanê keça xwe didim. Ev cihên ku ez nîşanê wê didim beşek ji kokên wê ne. Ku ez nîşanê wê nedim kî dê bide? Em gelek li dûrî van deran dijîn, lê dîsa jî ez hêvî dikim ku Jînda dê bi peywendiyeke xwezayî bi Kurdistanê ve girêdayî be.

Em li Diyarbekirê ne!

2009-09-08T19:19:00.002+02:00

Piştî rêwîtîyeka nêzî 12 saetan, ez, Hirçok û Micke em gihîştin Amedê. Hefteyeka me li Amedê derbas bû, kêfa me di cî de ye.
Jînda di rê de pir ama pir baş bû, qet problem dernexist. Di balafirê de ji xwe re dilîst, bi xelkê re dipeyvî û radiket. Lê dema em gihîştîn balafirgeya Diyarbekirê saet 23.00 bû û wê demê em êdî westîyabûn, wek ku hûn di wêne de jî dibînin.

Hirçoka min îro yeksalîya xwe tijî dike!

2009-08-31T21:16:00.001+02:00

Rojên me di bin tavê de derbas dibin

2009-08-30T09:10:00.005+02:00

Havîn e, dinya xweş e, bi teybetî Jîndika min kêfxweş e. Vê havînê me gelek rojên xwe di bin azmanekî şîn de bi hevalên xwe re derbas kirin. Û Jînda bi xwîna xwe ya şêrîn, mîna maskotekê, bala xelkê dikişand ser xwe.

Jîndayê wêneyê xwe yê pêşî çêkir

2009-08-20T23:06:00.002+02:00

Duhî min ji wê re got ku Jîndik belkî mîna dayika xwe ê bibe rojnamavan, lê niha min fikrê xwe guhert. Vê hefteyê Jîndayê, ku hîn yeksalîya xwe tijî nekirîye, wêne an resimê xwe yê pêşî çêkir. Ji niha ve wusa xuyaye ku Jînda hem ji dê hem ji bavê xwe girtîye (Micke wêneyan çêdike).

Wek dayik, ez bi hemû gavên wê serbilind dibin û keça min di pêşerojê de hema çi bixwaze bila bibe, lê ku ez rastîyê bêjim, ez jî hin pîşeyan li ser ên din re dibînim ji bo wê. Lê ji bo min bextewarbûna wê herî girîng e û ez hêvî dikim ku ez bi dîtin, hizir û ramanên xwe wê bi sînor nekim.

Jînda dibe rojnamavan

2009-08-19T21:08:00.002+02:00

Jîndika min û Micke carinan tên cîyê karê min li Radyoya Swêdê û Hirçoka me di studyoyê de, di nav komputer, mîkrofon û tiştên din ên teknîkî de kêf dike. Gelo bi ya we Hirçok dê di pêşerojê de pîşêya dîya xwe hilbijêre?

Em amade ne bo çûna Amedê

2009-08-18T20:48:00.003+02:00

Me biletên xwe yên bo çûna Amedê kirîne û niha em rojên xwe dijmêrin. Îro tam du hefte man e ku em bi rê bikevin. Ez bi kêf im, lê her weha bi heycan im jî. Çima bi heyecan im? Ji ber ku difikirim, gelo Jîndika me dê di balafirê de rehet bike an jî ji dayik û bavê xwe re probleman derxe? Û keça min dê ji bajarê ku dîya xwe lê hatiye dunyayê hez bike ya na? Dê nexweş bikeve ya na? Pirsên min pir in, lê baştir e ku ez hewl bidim ku tiştên weha nefikirin…

Ji niha ve tiştên xweş ku dilê min germ dikin jî tên heşên min. Bo nimûne, ji niha ve ez texmîn dikim ku çawa hevalên min ên li Amedê dê li derdora Jîndikê bicivin, wê hemêz bikin û ji wê hez bikin. Li gor dê û bavê min Jîndik bi saya bloga xwe li Amedê jî navdar e. Li wir jî hezkiriyên wê hene û ez bi vê kêf xweş im.

“Halo, çawa yî?”

2009-08-15T20:41:00.005+02:00

Jînda silavê li we dike.

Hirçoka min tiştên nû hîn dibe. Di ware komunîkasyon an ziman de niha sê tiştên wê yên favorî hene. Yek, destên xwe hêl dike û xatir dixwaze dema yek diçe ber derîyê derva. Du, dema ez dibêjim “maç Jînda” devê xwe yê şêrîn vedike û maçek şil dide min. Sê, hez dike telefonên me bigire û bide ber guhê xwe û bipeyve. Helbet nayê fêmkirin çi dibêje, lê bi zimanê xwe hin tiştan dibêje. Tiştek mîna zimanê zarokên biçûk tune ye. Jîndik ewqas biçûk e, lê dîsa jî van tiştan hîn bûye. Sebeb jî hêsan e: li me mêze dike û hîn dibe, ango zarî me dike.

Heyranên Hirçokê vegerîyan

2009-08-14T21:09:00.002+02:00

Kal û pîrka Jîndikê ji Amedê vegerîyan Swêdê û keça min vê yekê pîroz dike bi wan re.

Lêdan tu car nayê qabulkirin

2009-08-12T17:13:00.001+02:00

Îsal, li Swêdê, 30-saliya qanûna li dijî lêdana zarokan tê pîroz kirin. Ev qanûn xwezî li her derê dunyayê hebûna û xwezî dê û bav û mezinên din hemû li gor vê yekê hereket bikirina. Zarokmezinkirin dikare gelek zehmet bibe. Ez bi xwe dema mezinkirina zarok rojên ne xweş jîyame. Dema Jînda nû hatibû dinyayê û kolîka wê (zikêş) hebû, ew bi saetan digiriya. Carinan ez ji bêçarî dîn dibûm. Lê ku mirov biryar daye ku mirov zarok dixwaze, divê mirov berpisyarîya vê jî bigire, hem di rojên xweş û ne xweş de. Û berpisyarî lêdan nîne, evîn û hurmet e.

Cewrik jî bebîş in

2009-07-03T09:07:00.003+02:00

Du cewrikên biçûk li trêna metroyê.

Li Swêdê ne tenê bebîşên însanan di erebeyên xususî de li kêfa xwe dinêrin lê her weha bebîşên kûçikan, yanê cewrik jî heman kêfê dikin. Di erebeya şîn de du cewrik hene. Welle, ez henekan nakim.

Ez bawer dikim, ku mirov li welatekî çiqes qiymetê bide heywan û xwezayê, ewqas jî qîymetê dide însanên xwe. Û li piranîya dunyayê mirov kuçikên xwe di erebeyê de nagerîne. Li Swêdê jî ev yek nadir pêk tê, lê dîsa jî heye. Mixaben, pirî caran li dunyayê kûçik û heywan li kuçan birçî ne, û her weha însan jî.

Pîre û kalo, hûn li ku ne?

2009-06-29T20:06:00.003+02:00

Kal û pîrika Jîndayê hefteyek berê çûn Amedê û em bi tenê hiştin. Lê bi saya teknolojîyê em dîsa jî dikarin her roj hevûdu bibînin. Vê sibê piştî ku Jîndayê taştê xwar, min komputera xwe vekir û bi rêya înternetê (MSN) em bi hev re peyvîn û li kamerayê me hevûdu dît.

Jîndayê ji kal û pîrika xwe re destê xwe hejand û kenîya. Lê, her çiqes ku teknolojî baş û pêşketî ye jî, tiştekî mîna peywendîyên raste-rast û zindî xweş nîne…

Stêrkên me yên nû – Koma Mudî

2009-06-28T00:28:00.001+02:00

Min îro li înternetê stranbêjên nû kifş kirin: Koma Mudî.

Ma tu hunermendên ewqas sêrîn hene?

Ka hûn bi xwe biryarê bidin:

Koma Mudi – Malan bar kir

Jînda baş e û silav dike

2009-06-27T09:00:00.002+02:00

Hevalno, zû de ye ku min nenivîsîye. Lê ew, wek hinekan bawer dikir, naye wê maneyê ku tiştek bi Hirçoka min bûye. Hirçok, wek hûn dibînin, mezintir û xweştir bû ye. Niha bûye 10 mehenî û êdî hinekî dipeyive jî. Dibêje: Mami û mama, yanê dayê û her weha jî baba, yanê bavo. Hin peyvên din jî dikare.

Êdî roj bi roj dunyaya xwe li ser çar pîyan kifş dike. Ez û Micke em her roj matmayî dimînin: ma mumkun e ku hirçokek bi 9 kîlo ewqas kêf xweş û zindî be?

Û gelo, evîneka li hember însanekê çawa dikare ewqas xurt û bêdawî be?

Bav û lênêrîna zarokan

2009-06-11T21:56:00.002+02:00

Ev deh roj in ku ez her roj diçim kar û têm û ev tê wê maneyê ku ev deh roj in ku ez rojê bi kêmasî neh saatan Jîndika xwe nabînim. Rojên pêşî ev yek ji min re gelek zehmet bû. Ne tenê ji ber bêrîkirinê lê her weha tiştekî din jî di fikrê min de hebû: Ez difikirîm, gelo, bavê Jîndayê dê bikaribe bi qasî min li wê baş binêre? Dê bikaribe dev û destên wê baş paqij bike? Dê bikaribe paçên wê bigore û ji wê re xwarinên xweş çêke? Hezar pirsên wusa di serê min de hebûn...

Min ev fikrên xwe bi serbilindî eşkere nedikirin. Tam beravajî min şerm dikir ku wan eşkere bikim ji ber ku fikrên mîna van dibin yek ji sedemên ku em nikarin bighên wekhevî/yeksanîyeke rastî. Heta ku, di warê lênêrîna Jîndayê de, bawerîya min bi bavê Jîndayê tune be, ez ê di dewsa wî de xwarina Jîndayê çêkim, paçên wê bigorim wê paqij bikim û hwd. Ji ber ku ez bawer dikim ku ez tiştên weha ji wî baştir dikim. Paşê jî ez ê xwe mîna qurbanekê bibînim û ji xwe re bêjim: ”Ev mêr ji tiştekî re nabin”.

Lê wek min got, ev deh roj in ku Jînda ji min pirtir bavê xwe dibîne. Û heta niha tu rojek birçî nemaye, binê wê her tim paqij bûye û bi giştî hîn jî keçeka bextewar e.

Jîndayê demokrasî û hilbijartin nas kir

2009-06-07T20:17:00.005+02:00

Ez û Jîndik li cîyê hilbijartinê.

Hirçok bi qerta min a dengdanê dilîze.

Îro li seranserê Swêdê hilbijartina ji bo Parlamentoya Yeketîya Ewrupayê hebû. Ez û hirçoka xwe em bi hev re piştî nîvro çûn cîyê hilbijartinê. Cîyê min ê dengdanê li taxa me di dibistankê de bû.

Min dengê xwe da. Jînda jî ji alîyekî ve bi awrên tijî meraq li derdora xwe mêze dikir, ji aliyekî din ve jî bi karta min a dangdanê dilîst. Ew di dema min a dengdanê de hem baqil û hem jî kêfxweş bû. Wusa dixuye ku wê ji niha ve girîngîya vê meseleyê fêm kiriye!

Jînda sinorên xwe berfireh dike

2009-06-04T20:50:00.003+02:00

Demek berê me ji Jîndika xwe re pasaportek derxistibû. Niha ew pasaport hatîyê bikaranîn: sefera pêşî ya Hirçoka me ji bo Rîgayê, paytexta Letonyayê, bû. Em bi ferîbotê çûn û dê, bav û apê Micke jî bi me re bûn.

Ka em binêrin Jînda dê di sefera xwe ya duyem de biçe kî derê? Ez texmîn dikim dê biçe Amed, lê jîyan tijî surprîz e.

Dilê min diêşe…

2009-06-03T08:06:00.001+02:00

Vê heftê min dest bi kar kir. Ez niha li beşa nûçeyên navnetewî ya Radyoya Swêdê kar dikim û ew tê wê maneyê ku ez ê êdî piştî 9 heyvên şêrîn, bi şev û roj bi Jîndaya xwe ya delal re wext derbas nekim.

Roja pêşî baş derbas bû. Lê duhî hindik mabû ku ez her deqe telefonê Micke bikim û Jîndaya xwe ji wî bipirsim. Dilê min digot: ”Zû herê mala xwe û keça xwe hembez û maç û bike”, lê mêjîyê min jî ev yek qebûl nekir. Jîndik her tim di fikrên min de bû. Lê divê ez fêrî vê rewşê bibim, ji ber ku jîyan dê wusa derbas bibe: sibê zû heta êvarê kar. Mixabin… Lê ez ê hewl bidim ku ez vê yekê bigorim. Ma dibe ku ez mirovên xerîb ji keça xwe, stêrka xwe, pirtir bibînim? Min hîn ev yek qebûl nekiriye.

Tiştek ji sibehê re namîne

2009-05-30T20:29:00.001+02:00

Marcus Birro, helbestvanê swêdî-îtalyanî ku nu bûye bav ev rêzên xweş di bloga xwe de nivisîne:

”Dema ku mirov dibe xwedî zarok tiştek ji sibehê re namîne. Ez naxwazim ev sanîye, ev deqe û ev çarîka xulxulîyan û çavên zivironek ji dest min herin. Ez naxwazim ji wê bêhna xweş ya ezmanî ku ji çerm tê bibim.”

Di nav kefçî û beroşan de

2009-05-27T22:43:00.002+02:00

Lîstokên Jînda yên gelek xweşik hene. Her çiqes ku em lîstokên xweşik ên renga-reng didin ber wê jî, lê ev hirçoka me naxwaze bi van bilîze. Favorîyên wê tiştên teknîkî ne, wek mînak telefona destan û komandoya TVyê. Carinan tiştên metbaxê jî, wek mînak kêr, kefçî û beroşên mezin bala wê dikşînin.

Zarok di vî warî de gelek balkêş in. Ew qet mîna mezinan nafikirin. Ji ber ku hîn fêr nebûne ku daxwaz û tevgerên xwe li gor daxwaza an jî bandora civakê eyar bikin. Xema wan nîne ku li gor civatê çi xweş e an ne. Loma niha Hirçoka me li gor meraq û hewesa xwe azad dijî. Lê di nav çend salan de, mixaben, Jîndika me jî dê bêje: ”Dayê ji wê lîsoka teybet ji min re jî bikire, hevalên min hemûyan kirrîye”.

Meraqeka bê sînor

2009-05-21T11:15:00.000+02:00

Ez gelek caran ecêbmayî dibînim dema ku ez çavdêrîya Hirçoka xwe dikim. Jînda her tiştî meraq dike. Ji bo wê, her tişt balkêş e. Ji avê bigire heta fîşên dirêj û lîstokên gilover. Dema ku ez vê meraqa wê dibînim, ez mest dibim. Mîna ku ew her tim birçîya kifşkirinê be. Tiştan bi meraqeka mezin dike destên xwe, di destên xwe de dizivirîne, diguvêşe, dixwaze tam bike.

Dema ez li wê mêze dikim, ez carina xwe gelek pîr hîs dikim. Mîna ku meraqa min sar bûye û ez ji gelek tiştan têr bûme. Lê ev Hirçoka rindik meraqa min ji nûh ve şîyar kiriye û ez dixwazim ji nûh ve dunyaya me kifş bikim.

Delaleka amedî

2009-05-19T08:07:00.003+02:00

Mamoste Îsmaîl, Behlul Zelal, ji Amedê ji me re e-nameyek şandîye û behsa Hirçoka xwe Delalê dike:

”Merhaba hevala Şîlan,

Tu xwediya hirçokekê yî. Me jî hirçokeka xwe dît, nola ku mirov di rê de bibîne. Navê hirçoka me Delal e. Delal bi rastî jî delal e. Dîya wê, bavê wê, birayên wê Firat û Rûbar pir hez ji wê dikin. Ku tu rojekê werî Kurdistanê, bajarê Amedê bila hirçoka te û hirçoka me - delala me - bibin heval. Ne tenê Hirçoka te û Delal, bila hemû zarokên cihanê bibin heval û bira”.

Gelek spas ji bo van rêzên te yên xweş. Em li payîzê tên Amedê û helbet Jînda û Delal dê bibin hevalên hev.

Rojên min hindik man

2009-05-18T23:02:00.000+02:00

10 rojên din ez dest bi kar dikim. Pişt 9 heyvan ez ê êdî her roj bi saetan, bi Hirçoka xwe, delala xwe re rojên xwe parve nekim. Hevalên min carinan dibêjin: ”Şîlan, tu şev û roj bi Jîndayê re mijûl î, gelo, tu carinan eciz nabî?”. Elbet ez carinan diwestim, lê min qet rojekê negotîye, bila ev rojên min ên bi Jîndayê re zû derbas bibin. Tam berevajî: ez qet naxwazim ku ev rojan xilas bibin. Lê niha hindik ma… Piştî 1ê hezîranê bavê Jîndayê, Micke, dê heta serêsalê li wê binêre û ez dîsa dest bi kar dikim. Loma Micke ji niha ve li malê ye ku Jînda hîne wî bibe.

Duhî ez cara pêşî, piştî hema hema 9 heyvan, şevekê bê Jîndayê raketim. Ez di oda mêvanan de bûm û tenê Micke bi wê re eleqe dibû. Min xewa xwe têr girt û Jînda û Micke gavek din nêzî hev bûn.

Zarokên piçûk û tav

2009-05-07T09:16:00.001+02:00

Li Swêdê heta ku zarok dibin 2-salî vîtamîna D dixwin. Sebeb jî ew e ku li vir zarok têra xwe tavê nabînin û loma li ba wan kêmasîya vîtamîna D peyda dibe. Lê niha bihar giheştîyê ba me jî û êdî zarokên me jî dikarin piçekî tav û ronahîyê bibînin. Çi xweş e! Lê encama lêkolînê van fikrên min piştrast nake û dibêje: ”Divê sala pêşî zarok qet di bin tavê de nemînin”. Gelo, ev yek ne durûtî ye?

Ez fêm dikim, bebîşeka heşt mehenî ya mîna Jîndayê divê şilt û tazî di bin rojê de nemîne. Lê ku ez çermê wê bi cilan biparêzim, ez bawer nakim ku zerara tavê ji wê re hebe.

Agahî û balkişandina lêkolîneran carinan dê û bavan gelek dudil dike. Wek mînak, wê rojê dema em bi hevalên Jîndayê re çûbûn seyranê, dê û bavên zarokên pênc, şeş mehenî bi tirs bûn. Helbet kes naxwaze xwe mîna dayikeke xirab nîşan bide, loma gelek zarok tenê di bin şemsîyeya tavê de man. Lê carinan divê mirov guhdarîya aqilê xwe jî bike. Welle, min fotêrek da ser serê Jîndayê û wê bi kêfxweşî di bin tirêjên rojê de dilîst.

Ez û Jînda em têra xwe digerin

2009-04-30T19:03:00.001+02:00

Jînda her roj bi min re derdikeve seyranê

Niha bihar gihêştîye Swêdê jî. Ez û Jînda em her roj li derve di bin asîmanekî şîn de li kêfa xwe dinêrin. Piştî zivistaneka Swêdê ya tarî û sar êdî em jî tama jîyanê digirin. Lê helbet ev zivistan mîna yên din nebû: îcar cara pêşî hirçokek di mala me de hebû û wê ronahî û germî da me. Spas bo germî û ronahîya evîna te Jîndika min!

Êdî dunya li ber lingên Hirçokê ye

2009-04-29T21:18:00.002+02:00

Jînda hîn qiymeta pasaporta xwe hîn nebûye

Jîndika me êdî bu xwediya pasaporteka swêdî. Ji pasaporta Kurdistanê re jî xwedê mezin e! Niha, ji bo Jîndayê, hema hema tu sînor li vê dunyayê nemane ku nikaribe jê derbas bibe. Xwezî ji bo tu zarokê/î sinor tune bûna, lê mixabên rastîya jiyanê wusa nîne û sebeb jî biryarên dê û bavên wan in, yanê yê me ne. Em salmezin gelek biryarên sîyasî yên ecêb digirin, wek mînak sirnorên dunyayê digirin. Zarokên me jî ji me hîn dibin û dema mezin dibin, ew jî wek me dikin…

Zarokên xwe maç bikin

2009-04-22T21:56:00.002+02:00

Jînda li vir tenê heyvek e

Wek dê û bav, em zarokên xwe her roj maç dikin. Hele ez Jînday xwe carina mîna hirçan maç dikim. Ez ji gum, dest û lingên wê têr nabim. Di destpêkê de, hin kesan ji min re got ku divê ez Jîndayê ewqas pir maç nekim: Wan digot ”Jînda hîn biçûk e, guneh e”. Lê min tu car guhdarîya wan nekir. Hezkirina zarokê/a mirov çawa dikare guneh be? Zarok divê her tim evîn û hezkirina me hîs bikin ku di pêşêrojê de bibin mirovên bixwebawer.

Lê her weha maçkirin ji bo tiştekî din jî baş e: li dijî alerjîyan. Li gor lêkolînên dawî maçên dê û bavan zarokan li hember alerjîyên cuda diparezin. Li Swêdê û welatên din ên Rojava, alerjî êdî bûye nexweşîya payîdar/kronîk a herî mezin ya di nav zarokan de. Loma zarokên xwe hîn pirtir maç bikin, pêwîstîya wan bi bakterîyên we heye.

Hirçok çû seferê

2009-04-19T21:58:00.005+02:00

Vê heftê ez û Micke me Hirçoka xwe bir sefera wê ya pêşî. Em bi ferîbotê çûn Gotlandê, girava herî mezin ya Swêdê. Me rojên pir xweş li wir derbas kirin. Jînda gelek baqil û qenc bû. Ji dê û bavê xwe re tu problem dernexistin.

Ez û Micke em tiştekî baş hîn bûn: Berê ku mirov bi zarokekî/a biçûk re here seferê, ku mirov amadekariya xwe baş bike, her tişt baş dimeşe! Me şîr, lepe, berdilk, memik (hemzik) û tiştên din ên Jîndayê bi xwe re birin ku em li Gotlandê wexta xwe nedin şîr an memikkirînê û tenê bigerin û tama seferê bigirin. Lê ku mirov tiştekî ji bîr bike jî helbet dunya xirab nabe.

Jîyana rojane - bê şirove

2009-04-16T21:11:00.010+02:00

Evîn, piştgirî û hevkarîya malbatî

2009-04-12T20:26:00.002+02:00

Arjen, dê û bavê min li derdora Jîndayê kom bûne

Roja yekşemîyê ez nexweş ketim. Ez zekemî bûm û agirê min heta 39 dereceya bilind bû. Tiştê herî xirab ew bû ku Micke jî nexweş bû. Ne halê wî ne jî yê min hebû ku em li hirçoka xwe mêze bikin. Feqîra Jînda di nav nivînan de di orta du nexweşan de ma. Lê min telefona Rûkenê, keça xaltîya xwe kir. Ew jî li Stockholmê û li nêzî me rûdine. Ew hat û bîstekê Jînda bir derva. Pişt Rûkenê jî birayê min Arjen û jina wî Jîyan hatin û Jînda bi xwe re birin mala xwe. Û dawî canên me yên Västeråsê, dê û bavê min, hatin Stockholmê mala me ku alîkarîya Jîndikê bikin. Evîn, piştgirî û hevkarîya malbatî di rojên wusa de gelek girîng e.

Dê û bavê min roja duşemîyê ez û Jînda bi xwe re birin Västeråsê. Micke li malê ma, ji ber ku karê wî hebû. Arjen jî bi me re hat. Dema ez di nav nivînan de bûm û pozê (bêvil, kepû, difin) min fişefiş dikir û qirika min dêşîya malbata min li ber keça min bû. Me şeş rojên xwe wusa derbas kirin. Îro wan em li erebê siwar kirin dîsa anîn Stockholmê, ez niha baştir im.Gelek spas ji we re canên min!

Lênêrîna heşt zarokan û perspektîfek nû

2009-04-08T10:17:00.001+02:00

Duhî di televizyona Swêdê de di derbarê malbatên pirzarok (di navbera pênc û heşt zarok) rêzeflîmek hebû. Di fîlm de dihat nîşandan ku wan jiyana xwe ya rojane çawan îdare dikir. Wan zarokên xwe dibirin sporê. Hin ji wan fûtbol dilîstin, hinan jî dans dikirin.

Di beşa duhî de malbateka pênczarokî nîşan dan. Sê ji wan zarokan sêcêwî bûn û her sê di carekê de nexweş ketin! Lê bavê wan çiqes bi sebir bû! Wî bi wan re doktor dilîst ji bo ku bikaribe dereceya agirê wan bipîve û li gor wê derman bide wan. Jîyana wan perspektîfeke jîyanê ya nû da min. Em tenê bi Hirçokekê re mijûl in, lê dîsa jî ez carina dibêjim, ez diwestin an wext têr nake.

Hirçok û şahîya rojbûna Arzumê

2009-04-07T21:43:00.006+02:00

Dawîya heftê Hirçok çû şahîya rojbûna hevala xwe Arzumê. Ev beşdarbûna Jîndayê ya şahîya pêşî bû. Ez bawer im ji niha û pê ve şahîyên rojbûnên hevalên wê dê her heyv hebin. Her ku diçe Jîndika me dê bêje: ”Bavo, min bibe mala Arzumê” an ”Dayê, ez dixwazim herim bajêr” û her wekî din.

Zlatan û heyranên wî

2009-04-03T17:29:00.002+02:00

Wek dê û bav, em bixwazin nexwazin, em dîtin û bawerîyên xwe derbasê zarokên xwe dikin. Hin kes dibêjin, em ”mêjîyên wan dişon”. Ez vê yekê înkar nakim. Loma Hirçok vê heftê bû endama kluba heyranên Zlatan Ibrahimovic. Û wek hûn dibînin Jînda bi vê yekê gelek kêf xweş e, û helbet dîya wê jî.

Jînda dîsa di çapêmenîyê de ye

2009-04-02T23:18:00.003+02:00

Hevalê min Pishko li ser înternetê ji min re got:

”Şîlan, min li Amedê di Azadîya Welat de di derbarê te de nivîsek xwend, Hirçok ji niha ve bi nav û deng e”. Pishko, hevalê hêja, spas. Jînda dema ku hîn di zikê dîya xwe de bû jî stêrkek bû.

Nivîsek xweş û germ nivisîne. Hûn dikarin wê nivîsê li înternetê bibînin.

Nivîsên berê yên hirçokê jî hene.

Jînda ê bibe nivîskar

2009-03-31T20:51:00.006+02:00

Dawîya heftê me danîya diranên Jîndayê çêkir. Li gor adetan (tore) divê mirov çend tiştan deyne ber zarok, wek mînak penûsek, meqesek û pirtûkek. Zarok çi hilbijêre ew dê bibe pêşeroja wî/wê. Jîndika me jî pirtûk kir destê xwe, yanê ew ê bibe nivîskar. Divê hûn bizanibin ku ev yek gelek zanîstî ye :)

Dema me sermonîya danîya Jîndayê çêkir, ew demên pêşî yên wê hatin bîra min. Piştî derdora hefteyekê benê navika Hirçokê baş bû û ket. Min ew di nav paçên Jîndayê de dît. Mîna parçeyekî çerm ê bi xwin bû. Min hema girt û avet çopê. Lê ku hûn ji dîya min bipirsin ew çewtîyek mezin bû ku min kiribû. Li gor wê divê mirov benê navikê bigire û bavêje bexçeyê zaningehê ku Jînda di pêşerojê de bixwîne.

Helbet ez wê çaxê bi van gotinên dîya xwe kenîyam û hîn jî dikenim. Çima kenîyam? Ji ber ku ji min re wek tiştekî komîk hat, lê ev bawerî di heman demê de jî fikirek şîrîn e. Lê niha êdî xem nakê ku min wê demê benê navikê avêt çopê, ji ber ku dawîya heftê Jîndayê nîşan da ku ew ê dîsa jî bixwîne û bibe nivîskar.

Kengê zarokê/a me yê/ya duyem çêbe ez ê benê navika wê/wî bi postayê bişînim beşa tibê ya Zanîngeha Oxfordê. Bila dilê dîya min ji niha de rehet bibe.

Em diçin Amedê

2009-03-28T23:10:00.001+01:00

Li payizê ez, Micke û Jînda em ê biçin Amedê û em ê bi kêmasî heyvek li wir bimînin. Ez ê wek rojnamevan kar bikim û Micke dê li Jîndayê binêre. Hîn ji bo wexta me ya çûyinê re pir maye, lê ez ji niha ve ji xwe re probleman derdixim.

Duhî min ji we re di warê ziktêrkirina zarokan de behsa rehetiya Swêdê kiribû. Lê li Swêdê tiştekî din heye ku di warê hêsankirina jîyana dê û bavan de hîn xweştir e: li vir, li cihên wek dukan, qehwexane û cihên wek wan ji bo paqijkirin û guhertina paçên zarokan ciyên teybet hene. Gelo, dê û bavên zarokan li Amedê çawan dikin, dema ku zarokê/a wan li navenda Ofîsê binê xwe şil bike? Li Amedê, mirov li gor mezinan bi zehmetî tiwaletên paqij dibîne, feqîra Jîndayê dê çi bike?

Ez meraq dikim, gelo Ameda rengîn ji bo zarokên biçûk û dê û bavên wan çawan e? Ez ditirsim ku em ê zehmetîyê bikşînin. Lê ez hêvî dikim ku ez van tiştan tenê di serê xwe de mezin dikim û rastî ne ewqas xirab e...

Jîndayê dest bi xwarina asayî kir

2009-03-27T16:05:00.006+01:00

Wext pir zû derbas dibe hevalno. Hirçoka min niha dest bi xwarina asayî kirîye û maşallah ez çi çêkim dixwe. Bi taybetî ji lepeyê ku ji sêvan hatîye çêkirin pir hez dike. Lê tiştên din jî dixwe, wek mînak helîsên patik û gizêr. Û duhî cara pêşî masî û bezelye xwar.

Cemidandina xwarina zarokan

Ez heftê an du heftan carekê xwarina Jîndayê çêdikim û davejim qeşedankê (buzluxê), wusa hêsantir dibe. Lê duhî ez tiştekî nuh hîn bûm; ew jî ev e: divê xwarina Hirçokê ji 10-12 rojan pirtir di qeşedankê de nemîne, ji ber ku vîtamînên xwarinê piştî 10-12 rojan kêm dibin. Her weha ez tiştekî din jî hîn bûm: divê mirov piştî xwarinê piçek fêkî bide zarokan ji ber ku ji dereceya hesingirtina wan ji wê bilintir dibe.

Li Swêdê jîngeha bajaran û zarok

Dema ku ez zarok bûm, dîya min her roj ji me re xwarin çêdikir; lê ev ji min re zehmet tê, ji ber ku pirî caran ez û Jînda em li malê nînin û wê çaxê ez xwarina cemidî ji qeşedankê derdixim û dikim çenteyê. Dema Jînda birçî dibe, ez li ku bim jî ez germ dikim û didim wê. Li Swêdê di piranîya qehwexane an loqanteyan de ji bo zarokan kursî hene û pirî caran li koşekê firineka mîkro jî danîne ji bo ku dê û bav bi hêsanî bikaribin zikên zarokên xwe têr bikin.

Dayikbûyin û tirs

2009-03-22T21:54:00.002+01:00

Dema hevala min Özge ji Enqereyê hatibû bo Swêdê, bi ajotina min a erebeya Jîndayê şaşmayî ma. Got: ” Di destên min de tiştek tune ye, lê dîsa jî ez ji derenceya (merdewan) gerok ditirsim. Tu bi erebeya Jîndayê rehet rehet diçî û hem bi min re dipeyvî û hem jî dikenî”.

Belê rast e, dayikbûyin alîyên mirov ên tirsonek ji mirov bi dûr dixe. Ji ber ku êdî divê ez berê her tiştî Jîndayê bifikirim. Wek mînak, ku ez ji derenceyên gerok bitirsim, dê hirçoka min jî wê tirsê hîs bike û bitirse. Dê an bav çawa dikin, zarok jî wusa dikin. Dema ez biçûk bûm, û derve tarî bû, dîya min bi tenê newîrîbû biçe enbara mala me an xanîyê cilşuştinê. Û niha ew tirs li ba min jî peyda bûye.

Vê hefteyê cêwîyên min hene...!

2009-03-18T22:29:00.001+01:00

Micke (Mikael), bavê Jîndayê, nexweş ketîye. Nexweşîyek giran derbas nake, tenê zekemek normal e, lê dîsa jî mîna Jîndayê bala min dixwaze. Ez bawer dikim ku hevalên min ên jin dizanin ez çi dibêjim…

Loma ez dikarim bêjim ku vê heftê ez li du bebîşan dinêrim. Ji bo ya biçûk ez mama çêdikim û ji bo yê mezin jî çay û şorbenîskê. Lê ev yek ne tenê barekî giran e, ez tecrubeya xwedîbûna du zarokan jî hîn dibim.Her weha ev yek tê wê wateyê ku nivîsên blogê jî kêmtir dibin.

Zarok dişibe dê an bavê?

2009-03-16T22:20:00.002+01:00

Jînda û ez dema em herdu 6 mehenî ne

Bi Swêdî gotinek heye ku dibêje: ”Sêv pir li dûrî koka darê nakeve”. Yanê dê yan bav çawa ye zarok jî wusa dibe, ne tenê di warê fîzîkî de lê her weha di warê biryarên jîyanê, kesayetî û hwd de jî. Lê dema ku xelk li Jîndayê mêze dike her tim dibêje: ”Ev hirçok dişibe kê? Qet naşibe dîya xwe” an ”Jînda bûye kopya bavê xwe”. Ku ez rastîyê ji we re bêjim, ez bi van gotinan qet xemgîn nabim ji ber ku bavê Jîndayê pir rindik e. Ku bavê min vê nivîsê bixwîne, dê bêje “jixwe kes nabêje dewê min tirş e”! :)

Lê gelo, çima dema ku zarok hîn bebîş in xelk pirî caran dibêje “dişibin bavê xwe?” Li gor zanyarîyên antropolojîk ev yek tiştekî dîrokî ye û sebeba wê jî ev e: dê her tim dizanin ku dê ne, ez dizanim ku Jînda ji zikê min derketîye. Lê bav tu car nikarin sedî sed emîn bibin. Loma ji bo ku bav xwe bi ewlehî hîs bikin ku zarokê/a wan bi rastî yê/ya wan e xelk dibêje: ”Wîy, zaroka te çiqes dişibe te”.

Vejîn jî bû hevala Jîndayê

2009-03-13T22:46:00.004+01:00

Hozan Xelîl Efrînî, bavê Vejînê, ji me re nameyek şandîye:

”Silav û rêzên min ên dawî ji bo nivîs û hestên te yên mirovatî.

Jiyaneka geş ji te û Jîndayê re dixwazim.
Ez jî di 13/11/2008 bûm bavê keça xwe, navê wê jî Vejîn e.

Û navê hevjîna min Medya ye.
Ez gotinên te pir rast û li hev dibînim ku tu dibêjî ’bê zarok jîyan nabe û
ne xweş e’. Em jî her wê dibêjin. Serkeftin.”

Gelek spas ji we re û em hêvî dikin ku hûn jî bi hev re jîyaneka xweş û
rengîn derbas bikin!

Sebeba mizmizîya Hirçokê derket holê

2009-03-11T22:02:00.000+01:00

Wê rojê min ji we re behsa nebaşraketina Jîndayê kiribû. Duhî min fêm kir ku çima: diranên wê yên pêşî hêdî hêdî derdikevin. Duhî min diranek hîs kir û îro yekî din.

Wext çiqes zû derbas dibe! Mirov dibêje qey çend hefte berê Jînda bi qasî mirîşkeka biçûk bû. Lê niha mîna zebeşên Amedê mezin bûye. Helbet her dem xwedîyê xweşîyekê ye. Û her ku diçe evîna min a li hember Hirçokê mezintir dibe.

Hewesa xwendinê li ba hirçokên me

2009-03-09T22:50:00.001+01:00

Dema Jînda sê-çar mehenî bû min ji wê re dest bi xwendina pirtûkan kir. Helbet ne pirtûkên dûr û dirêj lê pirtûkên bi wêneyên rengîn û bi gotin û hevokên kin. Her weha ez hewl didim ku bi kurdî qinikan ji Jîndayê re bixwînim ji bo ku bila li ba wê hewesa xwendinê peyda bibe. Yek ji wan qinikan ev e:

Hîvê hîvê

Zengil zîvê

Kiras kitanê

Bêrîvanê

Berî xelkê

Ez qurbanê

Lê ku ez ji we re rastîyê bejim, ez bi swêdî pirtir qinik û stranan dizanim, lê ez her tim hewl didim ku tenê bi kurdî ji Jînda re bêjim ji ber ku ji xwe ew ê swêdî hîn bibe. Loma pirsiyarek min ji we heye: gelo, hûn kîjan qinikan an stranên zarokan dizanin?Ji kerema we wan ji hirçoka min re bişînin: hircok@hotmail.com.

Jin, jîyan û bextewarbûyin

2009-03-08T20:55:00.003+01:00

Demek berê min ji we re behsa yeksanî/wekhevîyê kiribû, min wê çaxê gotibû:

“Pir caran ez xwe wek jineka xurt hîs dikim lê di malê de ev carna wusa nîne. Sebeb jî ew e ku ez berpirsîyarîya malê digirimser xwe, ez bûme rêvebera projeya mala me – xelk meaşek bi hezaran kron digirin ji bo karên wusa, lê ez belaş kar dikim.”

Lê ez niha dikarim ji we re bêjim ku min îstîfa kir. Min ji zilamê xwe re got bila ew vî karî bike û ew mecbûr ma ku qabûl bike ji ber ku bi salan e ku ez vê dikim. Netîceya vê yekê çi ye? Ez pirtir bi enerjî û kêfxweş im. Wextê min bo tiştên wek pirtûkxwendin an nivisandinê pirtir e. Divê ji bo hemû jinan wusa bibe. Em ji bo birêvebirina malê nehatine dunyayê, qabilîyet û mafê me ji wê pirtir e. Hirçoka min qîymeta dayikan ji niha ve fêm kiriye. Vê sibê bi munasebeta roja jinan dîya xwe bi maçeka mezin pîroz kir.

Her zarok taybetmendiyeke xwe heye

2009-03-07T22:37:00.002+01:00

Van rojan hirçok gelek nerehet radikeve û ez dîsa xwe wek rojên pêşî westîyayî hîs dikim. Dema em sibê şîyar dibin ez dibêjim qey em du sê saet berê ketine nav cîyan, ji ber ku Jînda du saetan carekê şîyar dibe. Li gor pisporan, ji bo rewşa weha çareserîyeke giştî tune ye, ji ber ku her zarok li gor xwe tiştên cuda hez dike, her weha Jînda jî. Carna ez li ba wê dirêj bibim bes e, carna dixwaze bi tenê rakeve û carna jî ez çi bikin jî ranakeve. Îşev şeveka wusa ye. Saet tê 23.00an lê Jînda bi rastî hîn jî jîndar e.

Miss Mitrevska û sohbetên dirêj

2009-03-05T22:53:00.003+01:00

Îro min heval û hevkara xwe ya radyoyê Veronika Mitrevska dît. Mala wê nêze mala me ye û em her hefte li çayxaneyên nêzê malên me hevdu dibînin û bi saetan sohbet dikin. Helbet Jînda jî bi me re ye. Êdî hirçok mezin bûye û hindik maye ku ew jî çay û qehwe bixwaze.

Maja û Lukas

2009-03-03T18:31:00.001+01:00

Li gor Dayreya Îstatîstîkan ya Swêdê, (bi swêdî Statistiska Centralbyrån), par li Swêdê, navên zarokan ên herî hezkirî û populer ji bo keçan Maja û ji bo kuran jî Lukas bûn. Ez meraq dikim, gelo di nav kurdan de kîjan nav herî hezkirî ne? Zarokên ku par çêbûn kurdan kîjan nav li wan kirin?

Li ba me tu îstatîstîk tune ne. Lê gelo navên wek Berîvan an Gulistan qasî berê populer in? Bawer nakim. Li gor min kurdên ku li dervayê welêt dijîn her ku diçe pirtir navên navnetewî (yanê navên ku li welatên cuda tên bikaranîn), li zarokên xwe dikin. Ev nav carna bi kurdî jî wateyeka wan heye, carina dişibin kurdî, wek mînak Robîn, Kevîn, Yasemîn û hwd.

Ku mirov rewşa kurdan ya îro bigire berçav, gelo ev yek rast e ya na, jê re muneqeşeyek dûr û dirêj pêwêst e. Dê û bavên me, di şertên herî giran de li Amedê navên kurdî li me kirin û em di nifûsê de jî qeyd kirin. Dunya çiqes hatîye guhertin...

Teşwîq û ne pitepit

2009-03-02T21:43:00.000+01:00

Zarokmezinkirin tiştekî gelek xweş e, bi teybetî niha dema ku Jînda her roj mezin dibe, pêş ve diçe û tiştên nuh hîn dibe. Wek mînak îro, Jînda cara pêşî, bê ku ez wê qidqidî bikim, kenîya. Bi ya min ji kenê zarokan şîrintir tiştek tune ye. Lê elbet carna mirov eciz jî dibe. Min îro di kovareka ji bo dê û bavan de tiştekî baş xwend ku ez dixwazim bi we re par ve bikim:

“Helwesteka baş ew e ku divê mirov di dewsa pitepit û sînordanînê de pênc caran pirtir bala xwe bide ser zarokên xwe û wan teşwîq bike. Ev helwest qezencek mezin dide peywendîya di navbera zarok û de û bavê de”.

Li gor min ev fikrek baş û bimentiq e û ez ê hewl bidin ku her tim Jînda teşwîq bikim ku ew bikaribe bibe keçeke bixwebawer û xwedîya enerjîjeke pozitîf.

Hirçok hat mala xwe

2009-03-01T11:54:00.002+01:00

Tehtîla me mixaben qedîya û em niha li malê ne, li Stockholmê. Lê hin kes bi vê kêfxweş bûn: Micke, bavê Jînda pir bêrîya wê kiribû, her weha xalê wê Arjen jî. Ew hema hat mala me. Herduyan bi Jîndika xwe re henek kirin. Yanê kêfa wê jî di cih de ye. Hêvî dikim ku rojên we jî xweş derbas dibin.

Ez berf im, berf im berf im…

2009-02-26T12:46:00.003+01:00

Hevalno, em hîn li Vesterosê (Västerås) li ba dê û bavê min in. Rojên me xweş derbas dibin. Li Västeråsê vê heftê betilana sporê ye, ew tê wê maneyê ku zarok û mamoste naçin dibistanan (dê û bavê min herdu mamoste ne). Vê heftê çîya û zozanên Swêdê ji zarok û dê û bavên wan tijî ne. Xelk palikên xwe derxistin û sporê dikin. Me hîn palikên xwe dernexistine lê em her roj li derve di nav berfê de dimeşin. Bila Jînda mezin bibe emê ji wê re palik û patînan bikirin.

Ji bo min jî ev hefte mîna tehtîlê ye, ez ji xwe re têr radikevim û pîr û kalê Jîndayê li ber wê ne. Her weha xaltîya min a Wediha jî li vir e û wê rojê birayê min Diljen jî ji Goteborgê hat vira. Ew li wir xwendekar e. Dema ku mezin di derdora Jîndayê re çerx dibin ew pirtir li ber komputora xwe ye. Vê sibê, komputor li ser çokên wî bû, got: “Ev jî bebîşa min e”.

Hop rabûn, hop rûniştin

2009-02-25T22:10:00.002+01:00

Wê rojê min ji we re behsa nameyên xwendevanên bloga xwe kiribû. Yek ji wan Aynur Bozkurt e. Berê bloga min, me hevûdu nas nedikir lê niha em bi rêya înternetê ji hevdu re behsa jîyan û hirçokên xwe dikin. Di namaye Aynur a pêşî de wê ji min re gotibû:

”Bi min pir xweş e ku mirov serpêhatiyên xwe yên pozîtîf bi kesên din re parve dike. Çimkî tiştekî wisa, enerjiyeke pir mezin belav dike. Piştî ku min nivîsên te yên li ser Hirçokê xwendin, hestên pir xweş û germ bi min re çêbûn. Ya rastî, hirçokeke min jî heye, nêzî 10 mehî ye û navê wê jî Xweza ye. Wan nivîsên te wisa kir ku ez hinekî din jî pozîtîf bim di vê pêvajoyê de û zêdetir bextewar bim bi hebûna hirçoka xwe.”

Hirçoka wê pir şîrîn e û gelek bihereket e. Aynur dibêje: ”Xweza her roj tiştên nû hîn dibe, her tiştî meraq dike û cîhana xwe firehtir dike. Îca ji ber vê yekê jî saniyeyek li cihê xwe nasekine. Ew li ku, ez jî li wir, heta êvarê em hop radibin, hop rûdinin, dilîzin, direqisin, diqîrin, stranan dibêjin. Jixwe ez texmîn dikim tu jî bi Jîndayê re eynî tiştan dikî, lê her roj ev tişt wê zêdetir û rengîntir bibin.”

Jînda hîn nikare bi çarpîyan biçe, lê piştî serpêhatiyên Aynurê yên bi Xwezayê re ez niha dizanim ku çi li hêvîya min e: her roj hop rabûn, hop rûniştin.

Hînda û Jînda

2009-02-24T21:54:00.002+01:00

Vê êvarê Hînda, hevkareka dê û bavê min ku her weha xwe wek keçaka ji malbata me dibîne, hat mala me. Pir caran dema bav û dîya min, wek mînak, dixwazin bêjin ”Jînda çawa ye?” dibêjin ”Hînda çawa ye” û tam berevajî. Hînda naveka somalî ye lê begûman dişibe Jînda.

Hîndayê her weha du keçên xwe jî bi xwe re anîbûn û wan bi kêfxweşî bi Jîndayê re listîn. Û Jînda, her çiqes ku westîyayîbû jî, dema ku hevalên wê li vir bûn nexwest rakeve.

Jînda di nav ewran de ye

2009-02-23T15:56:00.002+01:00

Wê rojê min got ku ez di cinetê de dijîm û îcar dor hat Jîndaya me. Zikê kalê wê ji ewran nermtir e. Kêf kêfa wê ye!

Em di rê de ne

2009-02-22T14:07:00.003+01:00

Ez, hirçok, dê û bavê min niha di erebeyê de ne û diçin Vesterosê. Ez komputorê bavo û înterneta wî ya mobîl bi kar tînim. Rê qelebelix e. Berf dibare û bavo behsa zarokatîya xwe dike, dibêje: “Di warê îmkanên ji bo zarokan de di navbera îro û dema zarokatîya min de bi qasî çîyan ferq heye. Di dema me de cizmeyên lastîk jî tunebûn ku em pê kin, ker bi dest me nediketin ku em siwar bin, lê îro Jînda di erebeyê de ye, di kursîya xwe de rûnistiye û dîya wê jî înterneta mobîl bi kar tine“.

Jînda û pîrika wê jî helbet raketine. Di malbata me de, yên ku erebyê dajon em pênc kes in, lê bav û birayê min ê biçûk Diljen, bi teybetî jî ji erebeajotinê hez dikin. Ez carna dajom lê diya min û birayê min Arjen ku mecbûr nebin qet naxwazin erebeyê bajon. Ka em binêrin Jînda li kê biçe.

Heyranên Jînda li vir in

2009-02-21T15:42:00.003+01:00

Kal û pîrika Jînda duhî hatin mala me

Dê û bavê min niha li mala me ne li Stockholmê (bi xwe li Västeråsê dimînin). Ev tê wê mane ku herdu 24 saetan di derdora Jîndayê de digerin. Her weha ev tê wê mane ku ez û Micke, em vê sibê heta saet 10an raketin (hele Micke pirtir raket). Ez û Micke bi vê kêf xweş in, dê û bavê min jî kêf xweş û her weha Jîndika me jî.

Arzum hat mala me

2009-02-19T21:53:00.003+01:00

Îro Arzum, ku temenê wê nêzî salekê ye, ligel dîya xwe Havvayê hatin mala me. Jîndayê îro cara pêşî bi balkêşî li Arzumê mêze dikir. Carên berê vê Arzumê hewl dida ku bi hirçoka min re bilîze, lê Jîndayê wê çaxê bal nedida ser wê. Lê îro bala Jîndayê li ser Arzumê bû. Ev yek nîşan dide ku keça min êdî mezin dibe. Jîndayê hewl da ku bi destên Arzumê bigire, lê Arzumê tenê dixwest ku tilîyên xwe têke nav poz û devê wê. Ew jî lîstikeke zarokan e. Şikir li ba zarokan tu şerm tune ye! Ku hebûya wan dê çawan derûdora xwe û dinya kifş bikin.

Ez di cinetê de dijîm

2009-02-19T09:46:00.001+01:00

Li Swêdê dayiktî pir hêsan e. Li gor rêxistina Parastina Zarokan (Save the Children) ji bo dayikan di dunyayê de ji Swêdê baştir welatekî din tune ye. Loma ez pir caran naxwazim gilî û gazincan bikim ku dayiktî pir zehmet e, ji ber ku dîyar e ku ji vê hêsantir nabe.

Wek mînak di derbarê pereyê dêûbavtîyê de Swêd di dunyayê de di rêza yekem de ye. Li vir dê an bav %80 ji maeşên xwe werdigirin dema ku bi zarokê/a xwe re li malê ne. Li welatên din ên rojava ev hejmar weha ye: Danîmarka 42%, Kanada û Isviçre 26% û dê an bavên li Amerika û Australyayê tu pereyên dêûbavtîyê nagirin. Çavkanî pirtûka I huvudet på en mamma (Di serê dayikekê de) ye û nivîskar rojnamavana swêdî Hanne Kjöller e, ku ez niha dixwinim.

Lê her çiqes ku jîyana me baş e jî em gilî û gazincan dikin. Gelo çima?

Li gor Hanne Kjöller bersiva vê yekê valahîya di navbera payînên (hêvîyên) me yên ji jîyanê û rastiya jiyanê bi xwe ye. Yanê, xeletî di fikrên li ser jiyanê de ye.

Tiştê balkêş jî ew e ku malbatên bi derfetên herî mezin, herî pirtir gilî û gazincan dikin!

Nameyên tijî evîn

2009-02-17T20:32:00.004+01:00

Her roj name û mesajên gelek xweş ji Jîndika me re tên. Ez gelek spasîya we hemûyan dikim û ez ê hewl bidin ku carna mesajên we li vir çap bikim. Hefta berê ji Almanyayê Cemal Ballikaya ji hirçokê re mesajek xweş nivîsîbû:

“Hemû evîn li ber evîna di navbera zarokê û dayikê de bê wate dimînin.
We baş kiriye ku hûn van hestên xwe bi me re parve dikin. Ev kurtehelbesta li jêrê bila dîyarî be ji bo Jîndayê”.

Jînda
Mezin be bi dê û bav
Zelal bibe weke av
Ji bo mirovahiyê
Xebat bike gav bi gav

Bibe keçek pir çeleng
Li Cîhanê bide deng
Bi mejî û dilê xwe
Ji rastiyê re pêşeng

Her weha ji Kanadayê jî mesajek hat. Şandêr Brûsk Reşvan e û weha dibêje:

”Silav Şîlan Xanim,

Ji bo amadekirina malpereke wisa rindik û delal, sipasîya te dikim û daxwazîya serfirazîyê li te dikim. Divê tu baş bizanibî ku, tu bi vê malpera xwe ya bi kêrhatî, ku te bi zimanê me yê şêrîn amade kirîye, valahîyeka mezin tijî dikî. Her wisa, ji bo hirçoka te ya şêrîn û xwîngerm jî pîrozbahîya te dikim”.

Gelek gelek spas ji we re! Nameyên we enerjîyê didin me!

Rojên xweşik!

2009-02-16T22:11:00.005+01:00

Dawîya heftê pir xweş derbas bû. Roja înê ber bi êvarê dîya min hat Stockholmê û ez, Jînda, Arjen û ew, em bi hev re çûn Uppsalayê mala xaltîya min. Wê xwarinên xweş çêkiribûn. Min wisan pir xwar ku hindik mabû zikê min biteqîya.

Jîndîka me êdî rûtîna xwe dîtîye û zû radikeve. Ew tê wê wateyê ku piştî saet 20.00ê ez vala me. Û vê êvarê ez bi dê û xaltîya xwe re rûniştim (birayê min çûbû ba hevalê xwe).

Roja şemîyê jî Micke, bavê Jîndîk, hat Uppsalayê û me hirçoka xwe li ba pîrika wê hişt û em çûn şahîya 30 salîya hevalê me Fredrik. Û ku ez rastîyê ji we re bêjim, Jînda pir nehat bîra min. Ew nayê wê wateyê ku ez dayikek bê berpisyar an dayikek ne baş im, lê dema ez bê Jîndîka xwe derdikevim, ez dikarim vehêsim ji ber ku ez dizanim ku cîyê Jînda baş e.

Ez li Uppsalayê mezin bûme. Loma roja yekşemê jî min çend hevalên xwe yên berê dîtîn, wek mînak Dlovanê rindik! Dlovan ji Dihokê ye û ew ji Jîndîka me pir hez dike, lê ji wê re dibêje Fatoş (ez nizanim çima).

Ez hêvî dikim ku rojên we yên dawîya hefteyê jî xweş derbas bûn!

Jînda û Dilo can

Malbata Jînda

2009-02-16T16:29:00.003+01:00

Pîr û kalê Jînda (Amed 1976)

Ez ji we re behsa Jînda û heyranên wê dikim lê ji bo ku hûn belkî wan baş nas nakin ezê malbata me bi we bidim nasandin.

Jînda bebîşa herî piçûk e di malbata min ya nêz de.

Ew êdî bûye hirçok û gula me. Niha 5 mehenî ye û ew tê wê manê ku di dawîya heyva 8ê de hatîye dinyayê, rojeke yekşemê serê sibê bû û li Swêdê tê gotin ku ”zarokên yekşemîyê” zarokên bi şans in. Lê zaroka yekşemîyê an na, ez bawer dikim ku Jînda dê di her rewşê de bibe zarokeke bi şans ji ber ku di derdora wê de gelek mirov hene ku ji bo wê dixwazin her tiştî bikin, wek mînak kal û pîra wê.

Lê elbet heyranên wê yên din jî hene, wek mînak herdû birayên min, yanê Arjen û Diljen. Arjen jî bi Jiyanê re zewicîye. Her weha xaltîya piçûk Rûken ku bi Andreas re destgirtî ye, û xaltîyên mezin Saime û Wedîha di jiyana Jînda de hene.

Bê van helbet gelek merivên me yên din jî hene, lê mixaben ew gişt ji me gelek dûr in, piranî li welêt dimînin. Lê ji bilî meriv her weha gelek hevalên me hene ku hema hema her roj Jînda dipirsin. Wusa dixuye ku hirçoka me ji evînê têr nebe.

Di alîyê bavê Jînda de jî gelek heyranên wê hene: kuzenên wê Calle û Linn, apên wê Mattias û Martin, meta wê Maria û dîsa kal û pîr, Elisabet û Göran.

Ji bo dîya Micke û ji bo dê û bavê min Jînda nevîya wan a pêşî ye. Heta ku nevîyên wan ên din çênebin ew ê Jînda bibe stêra wan a herî mezin û ew ê wê rûstendî bikin, lê helbet ne bi qasî min û Micke...

Xalên wê (Västerås 2006)

Malbatên bê erebe pirtir bextewar in

2009-02-15T17:51:00.000+01:00

Li gor lêkolîneka ku li zaningeha Karlstadê hatiye çêkirin; li Swêdê, malbatên bê erebe pirtir bextewar in. Ev encam ji bo lêkolîneran wek surprîzek bû, ji ber ku wan digotin qey erebe jîyana malbatên bi zarok hêsantir dike. Lê vê lokolînê ev yek pûç kir.

Ev lêkolîn ji bo min wek mizgînîyekê hat. Ji ber ku malbat û hevalên me ji min û Micke re dibêjin: ”Niha Jîndaya we heye, divê hûn ji xwe re erebekê bikirin, bê erebe mezinkirina zarokan zehmet e”.

Lê niha lêkolînê îspat kiriye ku ew tiştê ku mirov heta niha wek rastî qebûl dikir dikare bê guhertin, ango bibe tam berevajî. Spas ji bo zaningeha Karlstadê!

Zikê jinên bizarok û sosretiyeke civaka me

2009-02-13T12:23:00.002+01:00

Dema dîya min bi min re bizarok bû wê hewl dida ku zikê xwe yê xweşik veşêre. Hevalên wê jî heman tişt dikirin. Gelo çima?

Di çanda me da, li gor gelek kesan, piranî tişt di derheqe laşê jinan de eyb e: divê mirov cilên pir teng li xwe neke, etegên kin jî çênabin, her weha divê mirov bi porê xwe nelîze. Bi kurt û kurmancî divê mirov xanim xanim rûne û baştir e ku mirov qet nepeyive jî. Û hele ew zikê te yê mezin! Divê tu vî veşerî, ji ber ku ew zikê te tê wê maneyê ku te tiştêkî eyb kiriye!

Wey xwedêyo! Bê wan zikên mezin, dê ne ez û ne jî tu li vir hebûna. Lê şikir ku hin tişt hatîne guhertin. Êdî gelek jin dema bi zarok in, zikên xwe yên gir di bin fîstanên fereh de venaşêrin. Tam beravajî, bi zikên xwe kêfxweş û serbilind in.

Dema ku ez bi Jîndayê bizarok bûm, ez gelek şad û bextewar bûn, min got, bila her kes zikê min ê xweşik bibîne. Û ev yek ecêb nîne, ji ber ku wek min li jorê gotibû, bê wan zikên mezin dê jiyana mirovahîyê tune bûya.

Evîneka bêsinor

2009-02-12T12:09:00.002+01:00

Evîna di navbera du evîndaran de tu carî bi garantî nîne. Ew evîn dikare biqede. Lê dema ez li Jîndayê mêze dikim ez gotina "evîneka bêsinor" fêm dikim. Ev evîn tu car nikare biqede...